Masterclass ontharding
Praktisch
Overal in Vlaanderen gaan burgers en lokale besturen aan de slag met de stevige onthardingsopgave. Dat doen ze met veel enthousiasme, want ontharden is ruimte maken voor meer water in de bodem, meer natuur, meer spel en ontmoeting, en gezondere dorpen en steden. Het pionierswerk van de afgelopen jaren levert waardevolle lessen op: hoe werken we typische drempels bij onthardingsprojecten weg, en hoe grijpen we extra kansen? Hoe verweef je ontharding met je ruimtelijke visie en mobiliteitsbeleid? Hoe herstel je de bodem, en hoe ontwerp en beheer je het nieuwe groen ecologisch en kostenefficiënt? En hoe neem je bewoners mee in het verhaal?
Daarom organiseren we in 2026 opnieuw de Masterclass ontharding, in een vernieuwde formule: twee studiedagen die elkaar versterken, maar ook los van elkaar te volgen zijn. Het programma op dag 1, ‘Wijken van de Toekomst’, is op maat van omgevingsmedewerkers, planners, stedenbouwkundigen en ontwerpers. Dag 2, ‘Slim ontharden en vergroenen’, richt zich meer op projectleiders, groenexperts en landschapsontwerpers. Deelnemers duiken tijdens beide dagen in toepassingsgerichte kennis en inspirerende praktijkvoorbeelden.
Elke voormiddag delen inspirerende experts hun inzichten en ervaringen. We houden de groep bewust klein, om ruimte voor kritische uitwisseling en specifieke vragen te garanderen. Dit jaar zetten we opnieuw sterk in op terreinbezoeken, gegidst door geoefende ontharders. In april trekken we naar Oostkamp, waar schepen Delphine Roels ons toont hoe straatontharding als nieuwe standaard een win-winsituatie is - ook voor een kleinere gemeente. In mei neemt hoofdbrigadier op rust Bart Backaert ons mee door zijn ecologisch levenswerk: het openbaar groen in Aalst.
★★★★
•
“Prima organisatie, interessante sprekers, gevarieerde inzichten”
•
“Hoopgevende en interessante sessies”
•
“De weg naar ontharding begint bij minder verharding”
•
“Zeer goed en enthousiast uitgelegd, van begin tot einde”
•
“Goed evenwicht tussen theorie en praktijk”
•
★★★★ • “Prima organisatie, interessante sprekers, gevarieerde inzichten” • “Hoopgevende en interessante sessies” • “De weg naar ontharding begint bij minder verharding” • “Zeer goed en enthousiast uitgelegd, van begin tot einde” • “Goed evenwicht tussen theorie en praktijk” •
Programma
Wijken van de toekomst
21 april - Brugge / Oostkamp
09:00 - Onthaal met koffie (VAC Brugge | De Foyer)
09:30 - Introductie ‘Onthardingsbeleid’. Drempels, kansen en overzicht ondersteuning.
10:15 - Ontharden vanuit een duurzaam mobiliteitsperspectief
Tim Scheirs (VENECO)
11:15 - Pauze
11:30 - Ontharden als strategisch ruimtelijk instrument
Bart Van Lokeren (Stad Sint-Niklaas)
12:30 - Lunch
13:15 - Terreinbezoek in Oostkamp
Schepen Delphine Roels en expert Pieter Durinck tonen ons hoe straatontharding als nieuwe standaard zowel kwalitatief als financieel een win-winsituatie is, ook voor een kleinere gemeente. In de Kroonhovewijk zien we een nieuw straatprofiel voor oude verkavelingswijken, én hoe je kansen grijpt rond water en verkeersveiligheid, zelfs zonder volledige heraanleg.
15:30 - Reflectie en uitwisseling
17:00 - Einde aan VAC Brugge
———
Slim ontharden en vergroenen
26 mei - Aalst
09:00 - Onthaal met koffie (VMM Aalst)
09:30 - Introductie
09:45 - Ontharden en vergroenen van onderuit: hoe burgerkracht activeren?
Daniël Vernooy (Gents MilieuFront)
10:45 - Groenontwerp-, onderhoud en bodemherstel na ontharding
Sandy Adriaenssens (Viaverda)
11:15 - Pauze
11:30 - Ontharden en vergroenen in de praktijk
Bart Backaert (Stad Aalst | Inverde)
12:30 - Lunch en terreinbezoek in Aalst
Hoofdbrigadier op rust Bart Backaert neemt ons mee in zijn ecologisch levenswerk: het openbaar groen in Aalst. Reken op een meeslepende verteller met meer dan 40 jaar ervaring in doordacht groenbeheer en gedurfd experimenteren. De Smuljungle toont hoe op puingrond een innovatief vergroeningsproject kan ontstaan – met lage kosten en grote impact.
16:15 - Reflectie en uitwisseling
17:00 - Einde
MCO | Wijken van de toekomst – Brugge / Oostkamp
Dagprogramma
09:00 - Onthaal met koffie (VAC Brugge | De Foyer)
09:30 - Introductie ‘Onthardingsbeleid’. Drempels, kansen en overzicht ondersteuning.
10:15 - Ontharden vanuit een duurzaam mobiliteitsperspectief
Tim Scheirs (VENECO)
11:15 - Pauze
11:30 - Ontharden als strategisch ruimtelijk instrument
Bart Van Lokeren (Stad Sint-Niklaas)
12:30 - Lunch
13:15 - Terreinbezoek in Oostkamp
Schepen Delphine Roels en expert Pieter Durinck tonen ons hoe straatontharding als nieuwe standaard zowel kwalitatief als financieel een win-winsituatie is, ook voor een kleinere gemeente. In de Kroonhovewijk zien we een nieuw straatprofiel voor oude verkavelingswijken, én hoe je kansen grijpt rond water en verkeersveiligheid, zelfs zonder volledige heraanleg.
15:30 - Afsluiter: terugblik, leerlessen en vooruitblik
17:00 - Einde aan VAC Brugge
© Denis Dujardin
MCO | Slim ontharden en vergroenen – Aalst
Dagprogramma
09:00 - Onthaal met koffie (VMM Aalst)
09:30 - Introductie
09:45 - Ontharden en vergroenen van onderuit: hoe burgerkracht activeren?
Daniël Vernooy (Gents MilieuFront)
10:45 - Groenontwerp-, onderhoud en bodemherstel na ontharding
Sandy Adriaenssens (Viaverda)
11:15 - Pauze
11:30 - Ontharden en vergroenen in de praktijk
Bart Backaert (Stad Aalst | Inverde)
12:30 - Lunch en terreinbezoek in Aalst
Bart Backaert (Stad Aalst | Inverde)
Hoofdbrigadier op rust Bart Backaert neemt ons mee in zijn ecologisch levenswerk: het openbaar groen in Aalst. Reken op een meeslepende verteller met meer dan 40 jaar ervaring in doordacht groenbeheer en gedurfd experimenteren. De Smuljungle toont hoe op puingrond een innovatief vergroeningsproject kan ontstaan – met lage kosten en grote impact.
16:15 - Reflectie en uitwisseling
17:00 - Einde
Hoe ontwerp je de straat van de toekomst? – lunchlezing met Steven Geeraert (MAARCH)
🛣️ Hoe ontwerp je de straat van de toekomst? Tijdens deze online lunchlezing toont ir. architect en stedenbouwkundig ontwerper Steven Geeraert (MAARCH) ons via het ontwerp van de Kardinaal Cardijnlaan in Sint-Niklaas hoe slim ontharden en kiezen voor minder harde infrastructuur een straat oplevert die groener, aangenamer en veiliger is, én minder kost dan een klassieke heraanleg.
Voor iedereen die professioneel bezig is met, of interesse heeft in de vergroening van steden, dorpen en straten. 🌳
De lezing gemist of wil je extra info?
🔗 Raadpleeg de presentatie van de spreker
📑 Download de projectfiche met extra info
📰 Lees het artikel over het kostenplaatje in Ruimte 56
Wil je meer weten over ontharding en vergroening?
In 2026 organiseert Breekijzer de vierde Masterclass ontharding. De voormiddag start telkens met presentaties en kritische uitwisseling, in de namiddag gaan we ter plekke bij inspirerende realisaties in twee steden en (voor het eerst) een kleinere gemeente: op 21 april in Oostkamp, op 26 mei in Aalst en op 22 juni in Leuven.
Foto’s: © Stad Sint-Niklaas